ทุ่งใหญ่นเรศวร
ข้อมูลมรดกโลก

ชื่อ : เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร
และห้วยขาแข้ง

ปีที่ขึ้นทะเบียน : พ.ศ. ๒๔๓๔
การประชุมคณะกรรมการมรดกโลกสมัยสามัญครั้งที่ ๑๕ ที่เมืองคาร์เทจ ประเทศตูนิเซีย คุณสมบัติการเป็นมรดกโลกตรงตามหลักเกณฑ์ ข้อที่ ๘, ๙ และข้อที่ ๑๐ ดังนี้

      (viii) เป็นตัวอย่างที่เด่นชัด ในการเป็นตัวแทนของขบวนการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญ ทางธรณีวิทยา หรือวิวัฒนาการทางชีววิทยา และปฏิสัมพันธ์ของมนุษย์ต่อสิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติที่กำลังเกิดอยู่ เช่น ภูเขาไฟ เกษตรกรรมขั้นบันได เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่-ห้วยขาแข้ง ประกอบด้วยพื้นที่ที่มีลักษณะทางชีวภาพที่แสดงถึงความสวยงาม ของธรรมชาติและคุณค่าทางวิทยาศาสตร์ที่ยิ่งใหญ่ รวมถึง ลักษณะทางธรรมชาติที่หลากหลายและเป็นป่าต้นน้ำ ของ ๒ ลุ่มน้ำหลัก ซึ่งคร่อมอยู่ระหว่างรอยคดโค้งภูเขาฉาน-ไทย ที่มีลักษณะธรณีสัณฐาน ๓ แบบ ที่แตกต่างกัน อย่างชัดเจน พื้นที่ทั้งหมดประกอบด้วยแนวสันเขาที่ทอดขนานจากเหนือจดใต้ ที่มีความสูงมากกว่า ๑,๕๐๐ เมตร โดยจุดที่สูงที่สุดคือ ทุ่งใหญ่ ที่มีความสูงถึง ๑,๘๓๐ เมตรเหนือระดับน้ำทะเล ในขณะที่มีหุบเขามากมายที่อยู่เบื้องล่างในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์อยู่ที่ระดับความลาดชันระหว่าง ๔๐๐ ถึง ๒๕๐ เมตรเหนือระดับน้ำทะเล ซึ่งก่อให้เกิด ภูมิประเทศที่น่าประหลาดใจและล้อมรอบถิ่นที่อยู่อาศัยทางป่าไม้ไว้อย่างยอดเยี่ยม
      (ix) เป็นแหล่งที่เกิดจากปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ ที่มีเอกลักษณ์หายากหรือสวยงามเป็นพิเศษ เช่น แม่น้ำ น้ำตก ภูเขา เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่-ห้วยขาแข้ง ถือว่าเป็นตัวแทนของชีวนิเวศที่ยอดเยี่ยมและมีลักษณะเฉพาะในผืนแผ่นดินของทวีปเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึง เป็นแหล่งรวมของความหลากหลายทางชีวภูมิศาสตร์ถึง ๔ เขต คือ อินโด-หิมาลายัน ซุนดา อินโด-เบอร์มิส และอินโดจีน รวมทั้งเป็นถิ่นอาศัยของพันธุ์พืชและพันธุ์สัตว์ที่อุดมสมบูรณ์ทั้ง ๔ เขต พื้นที่ทั้งหมดล้อมรอบไปด้วยขั้นตอนทางนิเวศวิทยาและชีววิทยาที่มีความสำคัญ รวมถึง ถิ่งที่อยู่อาศัยและลักษณะทางชีวภาพ เช่น เทือกเขาหินปูน โป่งเกลือ พื้นที่ชุ่มน้ำ และหลุมยุบ อีกทั้งที่ราบฝั่งตะวันออกในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรเป็นบริเวณที่โดดเด่นที่สุด เป็นตัวแทนระบบนิเวศป่าเขตร้อนเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ที่มีความอุดมสมบูรณ์แห่งหนึ่ง
      (x) เป็นถิ่นที่อยู่อาศัยของชนิดสัตว์และพันธุ์พืชที่หายาก หรือที่ตกอยู่ในสภาวะอันตราย แต่ยังคงสามารถดำรงชีวิตอยู่ได้ ซึ่งรวมถึงระบบนิเวศอันเป็นแหล่งรวมความอุดมสมบูรณ์ของพืชและสัตว์ที่ทั่วโลกให้ความสนใจด้วย เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร-ห้วยขาแข้งเป็นที่รวมความหลากหลายของพันธุ์พืชและพันธุ์สัตว์ เป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่าหลายชนิด ประกอบด้วย สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมมากกว่า ๑๒๐ ชนิด นก ๔๐๐ ชนิด สัตว์เลื้อยคลาน ๙๖ ชนิด สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ ๔๓ ชนิด ปลา ๑๑๓ ชนิด โดยในจำนวนสัตว์ป่าที่กล่าวถึงทั้งหมดมีถึง ๒๘ ชนิด ที่ถูกจัดว่าเป็นสัตว์ป่าหายากและกำลังถูกคุกคาม และในจำนวนสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่อาศัยอยู่ในผืนป่าแห่งนี้มีจำนวนถึง ๑ ใน ๓ ของจำนวนสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่พบได้ในแผ่นดินใหญ่ทางเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ทั้งหมด (แปลจาก UNESCO, ม.ป.ป.: ออนไลน์)

ที่มา :
UNESCO. “Thungyai-Huai Kha Khaeng Wildlife Sanctuaries.” [ออนไลน์].
เข้าถึงได้จาก: http://whc.unesco.org/en/list/591 สืบค้น ๒๒ ธันวาคม ๒๕๕๙.
เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า
ทุ่งใหญ่นเรศวร-ห้วยขาแข้ง
ทุ่งใหญ่นเรศวร